سهام شرکتها بخشی از سرمایهی شرکتهای عرضهشده در بورس اوراق بهادار ایران هستند و تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار (SES) قرار میگیرند. معاملهگر میتواند آنها را در بورس یا بازار آزاد خریداری کند.
تغییرات نظارتی اخیر
در تابستان ۱۴۰۲، سازمان بورس الزام آوری افشای جزئیات مالی فینیکس برای شرکتهای بزرگسهم را اجرا کرد و در ۱۷ دی ۱۴۰۲ سیستم گزارشگری دیجیتال را راهاندازی نمود. در ۱۴۰۳ نیز معیارهای جدید ارزیابی ریسکپذیری بر پایهی شاخصهای بنیادی اعمال و ضرامتگذاری تخصصی برای شرکتهای خودروسازی تصویب شد.
شرکتهای نمونه
سایپا در ۲۸ بهمن ۱۴۰۲ سهم جدیدی بهارزش ۲۲,۰۰۰ ریال معرفی کرد و قیمت پایانی هر سهم در ۵ خرداد ۱۴۰۳ به ۳۲,۰۰۰ ریال رسید. ایران خودرو در ۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ با انتشار سهم جدید به ۱۵,۰۰۰ ریال در بورس مشارکت کرد و در ۱۲ تیر ۱۴۰۳ اعلام کرد سود عملیاتیاش ۲۲ درصد رشد کرده است. رنا در ۷ شهریور ۱۴۰۳ سهم خود را به ۸,۵۰۰ ریال عرضه کرد و گزارش فینیکس آن نشان میدهد سرمایهگذاری مستقیم خارجی در این شرکت ۴۰ میلیون دلار است. شرکت مینو پس از کاهش ۲۵ درصدی قیمت سهم در یک روز، معاملاتش توقیف شد و در گزارش رسمی توضیح داد کاهش ناشی از «بهروزرسانی اطلاعات مالی» است.
اقدامات نظارتی
بورس در ۳۰ دسامبر ۱۴۰۲ دو دستورالعمل صادر کرد:
- ارائهی گزارشهای میانی فنی و مالی ماهانه برای شرکتهای دارای سهم در بورس.
- تعیین حداکثر نرخ تغییر قیمت روزانهی ۱۰ درصد برای شرکتهای غیرمعمول.
توافقات و ابهامات
سایپا و بانک ملت در ۲۵ آوریل ۱۴۰۳ با همکاری ۵۰ میلیون دلاری برای خطوط تولید خودروهای الکتریکی موافقت کردند و این امر باعث افزایش ۱۵ درصدی سهم سایپا شد. ایران خودرو و اسپیس ایکس نیز برای بررسی امکان استفاده از فناوری پرتاب در خودروسازی توافق کردند؛ این توافق هرچند غیرمالی بود، اما سهم ایران خودرو را ۸ درصد افزایش داد. دربارهی معرفی سهام اپل و اسپیس ایکس در بورس ایران، هیچ اقدام رسمی تأیید نشده است.
زمینهی حقوقی
سازمان بورس از ۱۳۷۰ نظارت بر بازار سرمایه را بر عهده دارد. در ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ مجلس شورای اسلامی لایحههایی را تصویب کرد که نرخ مالیات بر سود سهام را از ۱۵ درصد به ۲۰ درصد و مالیات بر ارزش افزودهی سهام فینتکنی را ۱۰ درصد تعیین کرد.
برای تصمیم آگاهانهتر در این زمینه، گفتوگو با دفتر وکیل مهرشهر درباره جزئیات وضعیت شما گام مؤثری است.




